Përafrimi i kuadrit rregullator të Serbisë me standardet e BE-së ka sjellë ndryshime të rëndësishme në industrinë e aviacionit të vendit, veçanërisht në fushën e të drejtave të udhëtarëve në aviacion. Ligji për detyrimet dhe bazat e marrëdhënieve të sendeve personale në transportin ajror (këtu e tutje Ligji) është bërë një komponent kyç në sigurimin e trajtimit të drejtë dhe mbrojtjes së udhëtarëve ajrorë brenda zonës së BE-së.

Kompanitë ajrore që udhëtojnë nga zona e BE-së (përfshirë Norvegjinë, Islandën, Zvicrën dhe Mbreterinë e Bashkuar) janë të detyruara t'u sigurojnë të drejta të caktuara udhëtarëve të tyre sipas Rregullores EC 261 dhe Rregullores UK-261 në rastet e anulimeve të fluturimit, vonesave ose refuzimeve të hipjes në avion.

Megjithatë, EC 261 dhe UK-261 nuk zbatohen për fluturimet që nisen nga Serbia. Për fluturime të tilla, hyn në fuqi rregullorja serbe për udhëtarët në aviacion.

Ja çfarë duhet të dini rreth asaj se kush mbulohet nga Ligji për Detyrimet dhe Bazat e Marrëdhënieve Pronësore në Transportin Ajror:

• Parimi bazë: Fluturimi juaj duhet ose të niset nga një aeroport serb, ose të mbërrijë në një aeroport serb nga një vend tjetër.
• Zgjerimi i mbulimit me marrëveshjen ECAA: Të drejtat shtrihen gjithashtu në fluturimet që nisen nga aeroportet e këtyre vendeve, të cilat janë pjesë e marrëveshjes ECAA:
  • Shqipëria
  • Bosnia dhe Herzegovina
  • Maqedonia Veriore
  • Kosova
  • Mali i Zi

Shënim i rëndësishëm: Nëse fluturoni nga një vend jashtë zonës ECAA drejt Serbisë, ju përsëri mund të kërkoni dëmshpërblim nëse kompania ajrore që kryen fluturimin e ka selinë në një nga vendet nënshkruese të marrëveshjes ECAA.

Është e rëndësishme të mbani mend pikat e mëposhtme:

• Rregulloret serbe ofrojnë mbrojtje për ndërprerjet e zakonshme të fluturimeve.
• E drejta juaj për përfitim përcaktohet nga vendi ku fillon ose përfundon fluturimi juaj.
• Marrëveshja ECAA e zgjeron mbulimin në disa vende fqinje.

Sipas rregullores serbe, kur paraqisni një kërkesë për dëmshpërblim për vonesë fluturimi ose zhdëmtim për anulim fluturimi, ju keni të drejtë të merrni sa vijon:

• €250 do të këmbehet në RSD (Serbian Dinar) për një distance deri 1500 km
• €400, këmbehet në RSD, për fluturime ndër-ECAA deri 1500 km dhe fluturime tjera ndërkombëtare midis 1500-3500 km.
• €600, të cilat kthehen në RSD, për të gjitha fluturiet përtej 3500 km.

Distanca e përshkuar nga transportuesit përcaktohet bazuar në destinacionin përfundimtar për të cilin fluturimet u vonuan, u anuluan ose juve ju refuzua hipja në avion, duke çuar në mbërritje më vonë se koha juaj e parashikuar.

Kur udhëtarëve u ofrohet ndryshim i itinerarit (re-routing) për në destinacionin e tyre përfundimtar me një fluturim alternativ në përputhje me Nenin 13 të këtij Ligji, koha e mbërritjes së të cilit nuk e tejkalon kohën e parashikuar të mbërritjes së fluturimit të rezervuar fillimisht me:

• Dy orë, për të gjitha fluturimet prej 1500 kilometrash ose më pak;
• tri orë, për të gjitha fluturimet brenda zonës ECAA mbi 1500 kilometra dhe për të gjitha fluturimet e tjera midis 1500 dhe 3500 kilometrave;
• Katër orë, për të gjitha fluturimet që nuk përfshihen në pikat e mësipërme.

Kompanitë ajrore do të paguajnë dëmshpërblimin për vonesën e fluturimit dhe kthimin e pagesës për anulimin e fluturimit duke përdorur para në dorë , transferta bankare elektronike, urdhër-pagesa bankare ose çek, ose me marrëveshje të nënshkruara nga udhëtarët përmes kuponëve ose shërbimeve të ngjashme.

Nëse fluturimi juaj niset nga ose mbërrin në Serbi dhe kompania ajrore pret një vonesë në kohën e parashikuar të nisjes për:

• Dy orë ose më shumë për fluturimet që përshkojnë deri në 1500 km;
• Tri orë për të gjitha fluturimet brenda zonës ECAA ndërmjet 1500-3500 km;
• Katër orë ose më shumë për të gjitha fluturimet dhe fluturimet e tjera brenda zonës ECAA;

Ofruesi i shërbimit kompania ajrore duhet t'ju ofrojë sa vijon:

• Vakte ushqimore dhe pije freskuese në përpjesëtim me kohën që prisni, pa asnjë pagesë;
• Pa asnjë shpenzim, dy thirrje telefonike, faks, teleks ose e-mail-e;

Përveç kësaj, nëse koha e parashikuar e nisjes shtyhet përtej një dite nga nisja origjinale, kompania ajrore do t'ju ofrojë gjithashtu sa vijon:

• Strehimi në hotel për një ose më shumë netë, sipas nevojës, është pa pagesë. Ju mund ta zgjasni qëndrimin nëse është e nevojshme.
• Transporti nga aeroporti deri te vendi i strehimit dhe kthimi mund të bëhet pa asnjë shpenzim.
• Vini re se në çdo rast vonese, pavarësisht nga shkaku, kompanitë ajrore duhet të ofrojnë ndihmë brenda kufijve të mësipërm dhe të mbrojnë të drejtat tuaja.

Në rast se fluturimi juaj me një kompani ajrore, për të cilin keni një rezervim të konfirmuar, anulohet. Në këtë rast, autoritetet (kompania) duhet t'ju ofrojnë një zgjedhje midis kthimit të parave, itinerar tjetë udhëtimit ose një fluturimi alternativ, sipas udhëzimeve të përcaktuara në Rregulloren Serbe për të Drejtat e Udhëtarëve Ajrorë.

Për më tepër, i njëjti ligj thotë se nëse zgjidhni kthimin e shpenzimeve, do t'ju kthehen paratë për vlerën e plotë të biletës suaj brenda shtatë ditëve për pjesën e paudhëtuar, ose nëse fluturimi alternativ nuk përshtatet me planet tuaja

Nëse zgjidhni ndryshimin e itinerarit (re-routing), kompanitë ajrore duhet t'ju ndihmojnë të mbërrini në destinacionin tuaj sa më shpejt të jetë e mundur, duke ju siguruar një fluturim alternativ ose mjete të tjera të krahasueshme transporti në çdo datë që ju përshtatet. Nëse destinacioni juaj ka më shumë se një aeroport, kompania do të kërkojë fluturime për ato aeroporte dhe do të bëjë transferimin e rezervimit tuaj pa asnjë shpenzim, sipas të Drejtës për Zhdëmtim ose Ndryshim Itinerari nën Rregulloren Serbe për të Drejtat e Udhëtarëve Ajrorë.

Përveç kësaj, kompanitë ajrore duhet t'ju ofrojnë gjithashtu përfitimet e përmendura në Rregulloren Serbe për të Drejtat e Udhëtarëve Ajrorë.

• Përfitimet plotësuese përfshijnë ushqime dhe pije freskuese pa asnjë shpenzim, në varësi të kohës suaj të pritjes, si dhe dy thirrje telefonike, teleks, faks dhe e-mail-e.
• Strehim falas në hotel nëse ndryshimi i itinerarit të fluturimit të ri është në ditën pas anulimit, ose zgjatje e qëndrimit shtesë nëse është e nevojshme.
• Transport falas nga aeroporti deri te vendi i strehimit dhe kthimi.

Përveç kësaj, ju do të merrni dëmshpërblim në mënyrën vijuese:

Njoftimi	Njoftimi për Fluturim Alternativ	Dëmshpërblimi i Zbatueshëm
Më shumë se shtatë ditë përpara	Niset më shumë se një orë përpara ose mbërrin më shumë se dy orë me vonesë	Po
7 deri në 14 ditë përpara	Niset më shumë se dy orë përpara ose mbërrin më shumë se katër orë me vonesë	Po
Më shumë se 14 ditë përpara	-	jo

Ekzistojnë disa përjashtime për dëmshpërblimin për vonesën e fluturimit. Kompanitë ajrore kanë të drejtë të refuzojnë kërkesën tuaj nëse:

• Ata njoftuan për anulimin dy javë përpara kohës së planifikuar të nisjes.
• Ju jeni informuar për ndryshimin e orarit midis dy javëve dhe shtatë ditëve përpara datës së udhëtimit tuaj, dhe gjithashtu ju është ofruar një fluturim alternativ që ju dërgoi në destinacion në një kohë të ngjashme me operatorin e parë.
• Ata ju njoftuan për anulimin e fluturimit shtatë ditë përpara nisjes suaj dhe ju ofruan një ndryshim itinerari për t'ju ndihmuar të niseshit më shumë se një orë përpara kohës së planifikuar ose jo më vonë se dy orë pas kohës suaj origjinale të mbërritjes.
• Kompania ajrore ka provuar tashmë se shkaku i anulimit është për shkak të rrethanave të jashtëzakonshme dhe ishte i pashmangshëm, pavarësisht se janë marrë të gjitha masat e arsyeshme.

Sipas Rregullores Serbe për të Drejtat e Udhëtarëve Ajrorë, kompania ajrore operuese duhet të sigurojë që në sportelin e regjistrimit (check-in) të shfaqet në një mënyrë të dukshme për udhëtarët një njoftim i lexueshëm qartë që përmban tekstin: 'Nëse ju refuzohet hipja në avion ose nëse fluturimi juaj anulohet apo vonohet për të paktën dy orë, kërkoni në sportelin e regjistrimit ose në portën e daljes tekstin ku specifikohen të drejtat tuaja, veçanërisht në lidhje me dëmshpërblimin dhe ndihmën që u takon.

Një kompania ajrore operuese që u refuzon hipjen në avion ose anulon një fluturim duhet t'i sigurojë çdo udhëtari të prekur një njoftim me shkrim ku përcaktohen rregullat për dëmshpërblimin dhe asistencën në përputhje me këtë Ligj. Gjithashtu, ajo duhet t'i sigurojë të njëjtin njoftim edhe çdo udhëtari të prekur nga një vonesë prej të paktën dy orësh.

Udhëtarit duhet t'i jepen me shkrim edhe detajet e kontaktit të organit kombëtar të përcaktuar, përpara të cilit ai mund të kërkojë të drejtat e tij.