Konventa e Montrealit, e njohur gjithashtu si MC99, është një traktat ndërkombëtar kyç që rregullon të drejtat dhe detyrimet e transportuesve ajrorë dhe të udhëtarëve në kuadrin e udhëtimit ajror ndërkombëtar.
Ajo mbulon situatat që lindin si gjatë udhëtimit, ashtu edhe për shkak të vonesave dhe anulimeve të fluturimeve, si dhe dëmtimin ose humbjen e bagazheve dhe ngarkesave.
Pra, çfarë do të thotë kjo për udhëtarët? Në thelb, nëse mund të vërtetoni se keni pësuar humbje financiare për shkak të veprimeve të kompani ajrore (si vonesat e fluturimeve, anulimet ose keqmenaxhimi i bagazheve), Konventa e Montrealit ju jep të drejtën për dëmshpërblim.
Është e rëndësishme të theksohet se MC99 nuk ofron të njëjtin nivel mbrojtjeje për udhëtarët ajrorë si disa rregullore rajonale. Megjithatë, ajo ka peshë në mbi 135 vende, duke krijuar një bazë të fortë mbrojtjeje për pothuajse të gjitha fluturimet ndërkombëtare në mbarë botën.
Konventa e Montrealit vendosi një sistem përgjegjësie me dy nivele për vdekjen ose lëndimin e udhëtarëve. Ajo eliminon nevojën që udhëtarët të vërtetojnë fajin ose neglizhencën e transportuesit ajror për kërkesa deri në 128,821.00 të drejta speciale tërheqjeje (SDR), që janë të barabarta me afërsisht 175,000 US$
Për dëmet që tejkalojnë këtë limit, transportuesi ajror mund t'i shpëtojë përgjegjësisë vetëm duke vërtetuar se aksidenti nuk ka ndodhur për shkak të neglizhencës së tij ose se ka qenë tërësisht rezultat i neglizhencës së një pale të tretë
Konventa e Montrealit është një aleat i fuqishëm për udhëtarët që përballen me probleme lidhur me bagazhet, duke përfshirë vonesat, humbjet dhe dëmtimet e valixheve. Sipas dispozitave të MC99, udhëtarët mund të kërkojnë deri në 1,700 $ për problemet me bagazhet që kanë ndodhur ndërsa kompania ajrore ishte përgjegjëse për kujdesin ndaj tyre
Kërkesa maksimale për dëmshpërblim për bagazhet (për person) sipas MC99 mund të shprehet si vijon:
Gjithashtu, ju duhet të veproni shpejt në këto situata, pasi kërkesat për dëmshpërblim për bagazhet kanë afate kohore strikte. Nëse bagazhi juaj nuk mbërrin sipas planit ose mbërrin në gjendje të dëmtuar rëndë, është e domosdoshme të njoftoni kompaninë ajrore menjëherë, më së miri është që këtë ta bëni ndërsa jeni ende në aeroport."
Për të lehtësuar kërkesën tuaj për dëmshpërblim, do t'ju kërkohet të paraqitni biletën e udhëtimit (boarding pass) dhe dëftesat e bagazhit të dorëzuar, duke theksuar kështu rëndësinë e ruajtjes së këtyre dokumenteve.
Sipas Konventës së Montrealit, kërkesat për dëmshpërblim për bagazhet e vonuara shkojnë përtej zhdëmtimit të thjeshtë për veshje dhe produkte higjienike. Nëse ju nevojiten pajisje më të rëndësishme për udhëtimin tuaj, si për shembull pajisje skijimi në rastin e një pushimi dimëror, MC99 ju lejon të kërkoni shpenzimet e marrjes me qira të zëvendësuesve derisa t'ju kthehen sendet tuaja. Kjo thekson domosdoshmërinë e ruajtjes së dëftesave (faturave) për të gjitha shpenzimet e këtij lloji.
Në rastet kur është e qartë se bagazhi juaj ose ka humbur në mënyrë të pakthyeshme, ose është dëmtuar ndjeshëm, ju mund të kërkoni zhdëmtim për vlerën e tij.
Vlen të theksohet se Konventa e Montrealit mbron ekskluzivisht bagazhet në fluturimet ndërkombëtare. Megjithatë, disa ligje kombëtare, siç janë të drejtat e udhëtarëve ajrorë në SHBA, mund të ofrojnë gjithashtu ndihmë për çështjet që lidhen me bagazhet.
Konventa e Montrealit prezantoi një sistem të unifikuar të dokumentacionit për udhëtimet ajrore, duke lejuar përdorimin e biletave elektronike, fletëngarkesave ajrore (airway bills) dhe dokumenteve të tjera elektronike në vend të atyre tradicionale prej letre. Kjo thjeshton dhe përshpejton tregtinë dhe transportin e mallrave me rrugë ajrore, duke rritur efikasitetin.
Kur bëhet fjalë për zgjidhjen e vonesave dhe anulimeve të fluturimeve, Konventa e Montrealit (MC99) operon ndryshe në krahasim me rregulloret e tjera për të drejtat e udhëtarëve ajrorë, si EC 261 e BE-së ose ANAC 400 e Brazilit.
Në vend që të përcaktojë në mënyrë të qartë të drejtat për dëmshpërblim , MC99 përdor termin "dëme" për të mbuluar atë që udhëtarët kanë të drejtë të përfitojnë.
Shuma e dëmshpërblimit që mund të kërkoni sipas MC99 varet nga rrethanat specifike të rastit tuaj, por ajo ka një kufi maksimal. MC99 përdor monedhën e FMN-së ,e njohur si Të Drejtat Speciale të Tërheqjes (SDR), të cilën e kemi përafruar për lehtësinë tuaj:
Shuma maksimale e kërkesës për vonesë (për person)
Megjithatë, është e rëndësishme të pranohet se interpretimi i asaj që përbën "dëme" mund të ndryshojë ndjeshëm në varësi të juridiksionit që trajton rastin tuaj. Në shumë rajone, si në Shtetet e Bashkuara, dëmet zakonisht u referohen humbjeve monetare. Kjo do të thotë se shpenzimet si rezervimet e parapaguara të humbura, kostot shtesë të hotelit ose shpenzimet e papritura për shkak të ndërprerjeve të udhëtimit ajror janë të pranueshme për pagesë. Zakonisht do t'ju kërkohet të siguroni dokumentacion dhe prova për këto shpenzime, kështu që ruajtja e faturave është thelbësore.
Në të kundërt, disa pjesë të botës, si Bashkimi Evropian, mbështesin një interpretim më të gjerë të rregullores, duke u lejuar potencialisht pasagjerëve të kërkojnë dëmshpërblim për dëme emocionale. Këto dallime zakonisht zgjidhen rast pas rasti, duke theksuar rëndësinë e kërkimit të këshillimit ligjor të specializuar nëse keni nevojë për udhëzime të mëtejshme.
Pra, ruani faturat tuaja në rast se do t'ju duhet të paraqisni prova për ngjarjen dhe për shpenzimet shtesë në të ardhmen.
MC99, ashtu si shumë rregullore të tjera për të drejtat e pasagjerëve ajrorë, njeh konceptin e "rrethanave të jashtëzakonshme". Në këto situata, kompanitë ajrore nuk konsiderohen fajtore për vonesat e fluturimeve dhe, për rrjedhojë, nuk janë të detyruara të ofrojnë dëmshpërblim.
Shembuj të rrethanave të jashtëzakonshme përfshijnë:
Megjithatë, vlen të theksohet se kompanitë ajrore duhet përsëri të vërtetojnë se kanë marrë masa të arsyeshme për të parandaluar vonesat ose anulimet. Për shembull, nëse pësoni një vonesë për shkak të kushteve të pafavorshme të motit, por kompanitë e tjera ajrore arrijnë ta zbutin vonesën, ju mund të keni ende të drejtë për dëmshpërblim. Përcaktimi i rasteve të tilla varet nga një analizë rast pas rasti.
Konventa e Montrealit (MC99) ofron një afat kohor brenda të cilit ju mund të kërkoni dëmshpërblim për dëmet – deri në dy vjet pas ndodhjes së ndërprerjes së fluturimit. Megjithatë, ne ju këshillojmë fuqimisht që ta dorëzoni kërkesën tuaj sa më shpejt të jetë e mundur pas ndodhjes së ngjarjes.
Nëse kërkesa juaj lidhet me bagazhe të dëmtuara, të humbura ose të vonuara, është e domosdoshme ta raportoni çështjen me shpejtësi, pasi MC99 imponon afate kohore më strikte në këto raste. Kërkesat për bagazhe të dëmtuara duhet të paraqiten brenda shtatë ditëve, ndërsa kërkesat për bagazhe të vonuara duhet të nisin brenda 21 ditëve. Nëse çantat tuaja mbeten të pakërkuara për më shumë se 21 ditë dhe konsiderohen të humbura, ju përsëri mund të paraqisni një kërkesë brenda dy viteve.
Konventa e Montrealit mbulon fluturimet ndërkombëtare midis vendeve që e kanë ratifikuar atë. Mbi 130 kombe (dhe numri vazhdon të rritet) e kanë nënshkruar dhe miratuar atë, përfshirë SHBA-në dhe shtetet anëtare të BE-së. Me disa përjashtime të rëndësishme (si Sri Lanka dhe Vietnami), pjesa më e madhe e udhëtimeve të rëndësishme ajrore kryhet midis vendeve anëtare.
Shtetet po vazhdojnë t'i bashkohen konventës; prandaj, lista e anëtarëve ndryshon herë pas here.
Konventa zbatohet gjithashtu nëse pika juaj e nisjes dhe destinacioni i fundit ndodhen të dyja në të njëjtin shtet anëtar, por vetëm nëse keni një ndalesë të planifikuar në një shtet tjetër. Për shembull, nëse bëni një ndalesë në Indi gjatë udhëtimit midis qyteteve në një vend anëtar si Kina. Fluturimi nuk do të kualifikohej si fluturim "ndërkombëtar" dhe nuk do të mbulohej nëse do të ishte një fluturim direkt brenda Kinës, pa asnjë ndalesë në mes.
Të drejtat evropiane
Të drejtat kanadeze
Të drejtat në MB
Të drejtat në Brazil
Të drejtat në Izrael
Të drejtat në SHBA
Të drejtat në Serbi
Të drejtat në Arabinë Saudite
Të drejtat në Turqi
Të drejtat ndërkombëtare